Η λεϊσμανίαση είναι μια παρασιτική νόσος που προκαλείται από 20 και πλέον είδη Leishmania και μεταδίδεται με το τσίμπημα της σκνίπας. Υπάρχουν τρεις μορφές λεϊσμανίασης: η δερματική, η σπλαγχνική (Καλά-αζάρ) και η βλεννογονική, η οποία είναι πιο σπάνια. Το είδος Leishmania infantum προκαλεί τη σπλαχνική λεϊσμανίαση (καλααζάρ) ενώ η Leishmania tropica προκαλεί τη δερματική λεϊσμανίαση. Η λεϊσμανίαση ενδημεί περισσότερο σε τροπικές και υποτροπικές χώρες και σε χώρες της Νότιας Ευρώπης. Πρόκειται για μια επιδημική νόσο που προκαλεί αυξημένη θνησιμότητα, ειδικά στις αναπτυσσόμενες χώρες. Τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε αύξηση των περιστατικών λεϊσμανίασης στην Ελλάδα.

Πως μεταδίδεται;

Η λεϊσμανίαση μεταδίδεται με το τσίμπημα ορισμένων τύπων φλεβοτόμων (σκνίπες). Οι σκνίπες κολλάνε το παράσιτο αφότου τσιμπήσουν μολυσμένο με λεϊσμανίαση άνθρωπο ή ζώο, όπως τρωκτικό ή σκύλο. Η λεϊσμανίαση μπορεί να μεταδοθεί και με μετάγγιση αίματος ή με μολυσμένες βελόνες ενώ σπάνια μεταδίδεται και από την έγκυο μητέρα στο βρέφος.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να επωαστεί;

Τα συμπτώματα της δερματικής λεϊσμανίασης, η οποία αποτελεί τη συχνότερη μορφή λεϊσμανίασης, εμφανίζονται 2- 8 εβδομάδες μετά το τσίμπημα από μολυσμένη σκνίπα. Ενώ τα συμπτώματα της σπλαγχνικής λεϊσμανίασης μπορεί να εμφανιστούν στη διάρκεια κάποιων μηνών μετά το τσίμπημα ή ακόμη και χρόνων.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Η δερματική λεϊσμανίαση προκαλεί:

• αρχικά, στρογγυλό ερυθρό εξάνθημα (βλατίδα)


• ξηρό και ανώδυνο έλκος (εφελκίδα)


• ουλή

Η σπλαγχνική λεϊσμανίαση προκαλεί συμπτώματα κυρίως στα παιδιά και λιγότερο στους ενήλικες, τα οποία είναι τα εξής:

• πυρετός, βήχας, διάρροια,


• ηπατοσπληνομεγαλία (διόγκωση σπλήνας, ήπατος)


• λεμφαδενοπάθεια


• λευκοπενία


• θρομβοκυτταροπενία


• αναιμία

Ενώ η βλεννογονική λεϊσμανίαση προκαλεί:

• ρινική καταρροή


• ρινορραγία


• φλεγμονή και διάτρηση του ρινικού διαφράγματος

Τι είδους επιπλοκές μπορεί να παρουσιαστούν;

Η σπλαγχνική λεϊσμανίαση εάν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να επιφέρει το θάνατο.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της νόσου μπορεί να γίνει με ορολογικές, με ειδικές αιματολογικές εξετάσεις (για την ανεύρεση των αμαστιγωτών μορφών του παρασίτου σε παρασκευάσματα μυελού των οστών ή αίματος) ή ανεύρεση των προμαστιγωτών μορφών με καλλιέργεια.αίματος , με μοριακές τεχνικές (για την ανεύρεση του παρασίτου στο αίμα ή σε δείγματα δερματικής βλάβης) ή με ιστοπαθολογικές (βιοψία ιστού).

Πως θεραπεύεται;

Η θεραπεία της λεϊσμανίασης περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, η οποία χορηγείται ενδοφλεβίως ή ενδομυϊκά.

Πως μπορεί να προληφθεί;

• λήψη μέτρων υγιεινής που μας προστατεύουν από το σκύλο


• έγκαιρη πληροφόρηση από τους αρμόδιους φορείς και ευρεία χρήση εντομοκτόνων


• καταστροφή των πιθανών σημείων που γεννούν οι σκνίπες τα αυγά τους και κυρίως των τεχνητών ταμιευτήρων νερού


• άδειασμα και απολύμανση των διαφόρων αντικειμένων που χρησιμοποιούνται για τη συγκέντρωση νερού (π.χ. πλαστικά δοχεία, βαρέλια, κουβάδες, βάζα ή πιθάρια)


• προστασία των εσωτερικών χώρων με σίτες σε παράθυρα και πόρτες


• επάλειψη του ακάλυπτου δέρματος με εντομοαπωθητικά

Τα λεμφώματα είναι καρκίνοι των λεμφαδένων, οι οποίοι προκαλούνται όταν παθαίνουν βλάβη τα κύτταρα του λεμφικού ιστού, όπου σχηματίζεται όγκος. Υπάρχουν δύο είδη λεμφώματος, το λέμφωμα Hodgkin και το μη Hodgkin λέμφωμα. Τα λεμφώματα προσβάλλουν, τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Το λέμφωμα Hodgkin παρουσιάζει τα εξής συμπτώματα:

• ανώδυνη διόγκωση λεμφαδένων (τράχηλο, μασχάλη βουβώνες, μεσοθωράκιο)


• πυρετός


• νυχτερινή εφίδρωση


• απώλεια βάρους


• αναιμία


• έντονο αίσθημα καταβολής


• σπληνομεγαλία


• πόνος στα κόκαλα


• φαγούρα

Το λέμφωμα μη Hodgkin παρουσιάζει παρόμοια συμπτώματα με τις εξής διαφορές:

• μπορεί να μην συνοδεύεται από πυρετό


• ο μυελός των οστών προσβάλλεται από καρκινικά κύτταρα (λευχαιμική εικόνα)


• προσβάλλεται το πεπτικό σύστημα

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

• μόλυνση από συγκεκριμένους ιούς (HIV/AIDS, HTLV-1, EBV)


• ασθένειες και φάρμακα που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα


• μεταμοσχευμένοι ασθενείς

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση των λεμφωμάτων γίνεται αρχικά με ψηλάφηση και στη συνέχεια με βιοψία, αφαιρείται δηλαδή ένας αδένας και εξετάζεται στο μικροσκόπιο

Πώς αντιμετωπίζεται;

Μερικά λεμφώματα χαμηλού βαθμού, μη επιθετικά δηλαδή, δεν χρήζουν θεραπείας. Συνήθως όμως τα λεμφώματα αντιμετωπίζονται με ακτινοθεραπεία ή χημειοθεραπεία ή με συνδυασμό των δύο αυτών θεραπειών. Τα λεμφώματα ανήκουν στην κατηγορία των καρκίνων που αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα συγκριτικά με άλλους καρκίνους.

Πώς μπορεί να προληφθεί;

Η προστασία από τους παράγοντες κινδύνου και η έγκαιρη διάγνωση είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη αυτού του τύπου καρκίνου.

Η λεπτοσπείρωση ή η νόσος του Weil είναι μια ζωοανθρωπονόσος που οφείλεται σε διάφορα στελέχη του βακτηριδίου (σπειροχαίτης) Leptospira interrogans.

Πως μεταδίδεται;

Η λεπτόσπειρα μεταδίδεται στον άνθρωπο μετά από έκθεση σε νερό ή έδαφος μολυσμένο από ζώα που είναι συνήθως φορείς του βακτηριδίου. Τα ζώα, στα οποία περιλαμβάνονται οι σκύλοι, τα τρωκτικά αλλά και τα μηρυκαστικά, αποτελούν πηγή μόλυνσης για τον άνθρωπο καθώς διασπείρουν το βακτηρίδιο με τα ούρα τους. Η λεπτόσπειρα εισέρχεται στον οργανισμό μέσω του στόματος, της μύτης, του επιπεφυκότα ( της μεμβράνης που καλύπτει εσωτερικά τον οφθαλμό και επεκτείνεται κάτω από τα βλέφαρα) και μέσω των μικροτραυματισμών του δέρματος.

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να επωαστεί;

Ο χρόνος που χρειάζεται για να επωαστεί το βακτήριο που προκαλεί τη λεπτοσπείρωση κυμαίνεται από 3 έως 20 ημέρες και εξαρτάται από τον τρόπο μόλυνσης, τη δόση και τη λοιμογόνο δύναμη του στελέχους της λεπτόσπειρας.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Η λεπτοσπείρωση μπορεί να παρουσιάζει ανομοιογενή συμπτώματα και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι ασυμπτωματική, γενικότερα πάντως, τα συνήθη συμπτώματα που εκδηλώνονται είναι τα εξής:

• ίκτερος, νεφρίτιδα


• υψηλός πυρετός, πονοκέφαλος


• κακουχία, μυϊκή αδυναμία


• βρογχίτιδα, βρογχοπνευμονία, πνευμονία


• αιμορραγία από τη μύτη, αναιμία


• αιμορραγίες από το δέρμα και τους βλεννογόνους


• επιπεφυκίτιδα, φωτοφοβία, ιριδοκυκλίτιδα (φλεγμονή στην ίριδα του ματιού)


• γαστρεντερίτιδα, ηπατίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα

Πως μπορεί να προληφθεί;

• δηλώνοντας υποχρεωτικά το κρούσμα προκειμένου να παρέμβουν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες


• ελέγχοντας τη μόλυνση των ζώων ( με εμβολιασμό και απολύμανση)


• αποφεύγοντας την άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα


• τηρώντας τα μέτρα προσωπικής υγιεινής και υγιεινής του περιβάλλοντος


• αποφεύγοντας την επαφή με την πρωινή πάχνη πάνω στα φύλλα των φυτών, ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλής θερμοκρασίας και χαμηλής υγρασίας, επειδή η πάχνη μπορεί να είναι μολυσμένη με τα ούρα τρωκτικών -φορέων λεπτοσπείρωσης


• κάνοντας το εμβόλιο (κυρίως τα άτομα υψηλού κινδύνου που ζουν σε περιοχές όπου υπάρχει υψηλή συχνότητα λεπτοσπείρωσης στον άνθρωπο)

Η λευχαιμία ονομάζεται αλλιώς και καρκίνος του μυελού των οστών. Ο μυελός των οστών είναι μια λεία λιπώδης ουσία που υπάρχει μέσα στα οστά, η οποία ευθύνεται για την παραγωγή των περισσότερων κυττάρων του αίματος του οργανισμού. Η λευχαιμία προκαλείται όταν διαταράσσεται αυτή η φυσιολογική παραγωγή των κυττάρων από την εισβολή καρκινικών λευκών αιμοσφαιρίων. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι λευχαιμίας, η οξεία λευχαιμία και η χρόνια λευχαιμία. Οι ενήλικες προσβάλλονται και από τους δύο τύπους, ενώ τα παιδιά προσβάλλονται κυρίως από την οξεία μορφή.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα της οξείας λευχαιμίας, τα οποία παρουσιάζονται συνήθως απότομα σε βαριά ή ήπια μορφή, είναι τα εξής:

• υψηλός πυρετός


• αιμορραγίες ή μώλωπες


• ανορεξία, καταβολή, αδυναμία


• διόγκωση λεμφαδένων


• επανεμφανιζόμενες λοιμώξεις


• υπερτροφικά ούλα


• πονοκέφαλος, δύσπνοια


• απώλεια βάρους


• διόγκωση ήπατος ή/και σπληνός


• μικρές κόκκινες κηλίδες στο δέρμα σας (πετέχειες)


• η υπερβολική εφίδρωση, ιδιαίτερα τη νύχτα


• πόνος ή ευαισθησία στα οστά

Τα συμπτώματα της χρόνιας λευχαιμίας, τα οποία αργούν να εκδηλωθούν, είναι τα εξής:

• αναιμία


• ανορεξία, απώλεια βάρους


• πετέχειες (αιμορραγία κάτω από το δέρμα που μπορεί να φαίνεται σαν αναίτιος μωλωπισμός)


• πυρετός


• νυχτερινές εφιδρώσεις


• αδυναμία, καταβολή


• δύσπνοια

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

Οι παράγοντες κινδύνου μπορεί να είναι

• η έκθεση σε τοξικές χημικές ουσίες


• η έκθεση σε κάποιο ιό


• γενετικοί παράγοντες


• η έκθεση στην ιοντίζουσα ακτινοβολία (ακτινοβολία μηχανημάτων)


• η χημειοθεραπεία που χορηγείται για άλλο λόγο

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της λευχαιμίας μπορεί να γίνει με αιματολογικές εξετάσεις και εξετάσεις του μυελού των οστών.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η λευχαιμία ανήκει στους τύπους του καρκίνου που αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά σε μεγάλο βαθμό. Οι θεραπείες που εφαρμόζονται, οι οποίες εξαρτώνται από το είδος και συνήθως εξατομικεύονται, είναι οι εξής:

• χημειοθεραπεία


• ακτινοθεραπεία


• μεταγγίσεις αίματος για τις περιπτώσεις βαριάς αναιμίας


• μεταμόσχευση μυελού των οστών ή λευκαφαίρεση

Πώς μπορεί να προληφθεί;

Η προστασία από τους παράγοντες κινδύνου (ιοντίζουσα ακτινοβολία, χημικές ουσίες, κ.λπ.) είναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη αυτού του τύπου καρκίνου.

Η λύσσα είναι μια ανθρωποζωονόσος, που οφείλεται σε διάφορα στελέχη του ιού Lyssavirus (ραβδοϊός). Πρόκειται για μια οξεία ιογενή λοίμωξη του κεντρικού νευρικού συστήματος που μεταδίδεται συνήθως μέσω του σάλιου από δάγκωμα λυσσασμένου σκύλου ή σπανιότερα, από την εισπνοή μολυσμένων περιττωμάτων νυχτερίδων. Η λύσσα προσβάλλει όλα τα θερμόαιμα θηλαστικά και στον άνθρωπο η νόσος παίρνει τη μορφή εγκεφαλίτιδας. Στην Ελλάδα τα περιστατικά λύσσας είναι σπάνια ενώ ενδημικές θεωρούνται οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Νοτίου Αμερικής.

Πως μεταδίδεται;

Η νόσος μεταδίδεται με τους εξής τρόπους:

• με δήγμα μολυσμένου ήμερου ή άγριου ζώου


• με την εισπνοή του ιού από περιττώματα, συνήθως νυχτερίδων


• με τη δερματική επαφή (είσοδος του ιού μέσω πληγών)

Πόσος χρόνος χρειάζεται για να επωαστεί;

Η περίοδος επώασης διαρκεί για ένα διάστημα που κυμαίνεται από 2 έως 8 εβδομάδες, ωστόσο, έχουν καταγραφεί περιστατικά εκδήλωσης της νόσου έπειτα από 3 χρόνια.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα τα λύσσας, τα οποία εκδηλώνονται σταδιακά και καταλήγουν συνήθως στο θάνατο, είναι τα εξής:

• κακουχία, πυρετός, κεφαλαλγία


• αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος


• γαστρεντερικές διαταραχές και συχνά πόνος στο σημείο του τραύματος


• διαστολή της κόρης του οφθαλμού


• σιελόρροια


• επώδυνοι σπασμοί στους μυς της κατάποσης


• σπασμοί αναπνευστικών και άλλων μυών


• απώλεια αισθήσεων


• παράλυση άκρων


• θάνατος, μετά την ανάπτυξη των συμπτωμάτων

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση γίνεται στην αρχή της νόσου, αρχικά από την κλινική εικόνα του ασθενούς (συμπτώματα) και στη συνέχεια επιβεβαιώνεται με αιματολογικές εξετάσεις και εξετάσεις σιέλου.

Πως αντιμετωπίζεται;

Η θεραπεία περιλαμβάνει την απομόνωση του ασθενούς και φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, ωστόσο, πρόκειται για μια εξαιρετικά σοβαρή λοίμωξη που σε συντριπτικό ποσοστό καταλήγει στο θάνατο.

Πως μπορεί να προληφθεί;

• δηλώνοντας υποχρεωτικά το κρούσμα προκειμένου να παρέμβουν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες


• ελέγχοντας τη μόλυνση των οικόσιτων ή αδέσποτων ζώων με εμβολιασμό


• αποφεύγοντας την άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα και τα περιττώματά τους


• κάνοντας προληπτικό αντιλυσσικό εμβολιασμό, ο οποίος ενδείκνυται για άτομα που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο είτε λόγω επαγγέλματος (κτηνίατροι, εργαζόμενοι σε ζωολογικούς κήπους, σπηλαιολόγοι) είτε λόγω διαμονής σε χώρες όπου υπάρχει η λύσσα σε σκύλους